Read Ivanov by Hanna Bervoets Online

ivanov

Moskou, 1922: De tsaar is verdreven, de bolsjewieken hebben de macht gegrepen en de vooruitstrevende wetenschapper Ilya Ivanov heeft één droom. Hij insemineert chimpansees met mensensperma om zo een heel nieuw, hybride wezen te kweken: half mens, half aap.New York, 1994: De aidsepidemie is op een hoogtepunt, de stad wordt geteisterd door bedbugs en de jonge, homoseksuele FMoskou, 1922: De tsaar is verdreven, de bolsjewieken hebben de macht gegrepen en de vooruitstrevende wetenschapper Ilya Ivanov heeft één droom. Hij insemineert chimpansees met mensensperma om zo een heel nieuw, hybride wezen te kweken: half mens, half aap.New York, 1994: De aidsepidemie is op een hoogtepunt, de stad wordt geteisterd door bedbugs en de jonge, homoseksuele Felix van der Elsken komt aan op JFK Airport. Hij is hier voor een studie journalistiek, maar toch vooral om te worden wie hij altijd wilde zijn.Het lukt Felix alleen niet zijn draai te vinden, tot hij virologe Helena Frank ontmoet. Zij onderzoekt de oorsprong van het hiv-virus en is geobsedeerd door de fameuze kruisingsexperimenten van Ivanov. Felix is op zijn beurt gefascineerd door Helena en haar jongere assistente Lois, en raakt verstrikt in een gevaarlijke driehoeksrelatie: wat wil Helena van hem, wat wil hij eigenlijk van haar? En welk geheim verbergen de twee vrouwen?Op soepele wijze vermengt Bervoets de bizarre maar waargebeurde geschiedenis van de Russische held Ivanov met de memoires van Felix. Dat maakt Ivanov tot een ontluisterende roman over de invloed van cultuur op ethiek en over de grenzen die we trekken om te bepalen wie of wat we zijn....

Title : Ivanov
Author :
Rating :
ISBN : 9789025446451
Format Type : Paperback
Number of Pages : 320 Pages
Status : Available For Download
Last checked : 21 Minutes ago!

Ivanov Reviews

  • Eva
    2019-01-21 15:45

    Felix van der Elsken is student en weet niet goed wat hij aan moet met zijn leven. Hij besluit een jaar journalistiek te gaan studeren in New York, maar eenmaal daar vindt hij weinig aansluiting bij anderen. Tot hij Lois ontmoet en via haar de onderzoeker Helena Frank. Frank doet onderzoek naar Hiv en AIDS. Iets wat voor Felix interessant is omdat hij als jonge homo de ziekte overal om zich heen ziet. Het verhaal is geschreven als een flashback van de oudere Felix die twintig jaar later worstelt met wat er toen is gebeurd en opeens het overlijdensbericht van Helena Frank ontvangt, met een uitnodiging voor de begrafenis. Hij besluit daar naartoe te gaan en ondertussen wordt het verhaal van twintig jaar eerder vertelt. En het verhaal van de Russische onderzoeker Ivanov die mensen met apensperma insemineerde en andersom.Ik lees zelden een boek waarbij ik het totaal oneens ben met het merendeel van de recensies, maar dat is bij dit boek toch echt het geval. Om met iets positiefs te beginnen: het leest als een trein, en het is ook wel spannend. Maar daar is ook echt alles mee gezegd.Ik vind het vooral een heel warrig verhaal. Alle karakters blijven erg oppervlakkig. Ze zijn bovendien niet vormvast. Felix is het ene moment een jonge onzekere schuwe homo en het volgende moment een wild seksbelust feestbeest. Het ene moment is hij totaal ongeschikt als student journalistiek, maar het volgende moment haalt hij moeiteloos de hoogste cijfers. En dat geldt eigenlijk voor alle personages die in het boek voorkomen.Verder komt het verhaal nogal gekunsteld over. Er zit een hele reeks aan toevaligheden in die nodig zijn voor het verhaal, maar die ongeloofwaardig zijn. Zonder de plot te veel te willen verraden: Felix ontmoet heel toevallig iemand die maar 3 weken heeft geleefd, terwijl dat erg onwarschijnlijk zou zijn.Wat ik ook erg storend vind is dat de wetenschappelijke basis niet heel sterk is. Helena Frank zou een gerenommeerd onderzoeker zijn, maar wat je mee krijgt aan onderzoek gaat heel amateuristisch. Bovendien zou zij onderzoek doen naar het vinden van een geneesmiddel voor AIDS/Hiv maar wordt nergens duidelijk hoe ze dat wil doen. Terwijl de experimenten die ze uitvoert erg ver gaan.En over die experimenten gesproken: nergens wordt de vraag gesteld of wat er gebeurt wel zomaar kan. Terwijl de experimenten over elke ethische grens heen gaan, is er niemand die daar vragen over stelt. Dat komt erg vreemd over. Er zit ook geen enkele emotie in het verhaal, terwijl je dat wel mag verwachten. Het blijft vaag en afstandelijk.En dan is er nog het waargebeurde verhaal van de onderzoeker Ivanov. Dat is op zichzelf een interessant gegeven waar ik meer over zou willen weten. Maar in dit boek lijken de stukken over Ivanov een rare onderbreking van het verhaal. Misschien leent dit gedeelte zich meer voor een non-fictie boek.Al met al blijf ik na het lezen met een onbevredigend gevoel achter. En met het gevoel dat er veel meer in het verhaal had gezeten. Want het onderwerp is zeker interessant genoeg. Voor mij zijn de laaiend enthousiaste recensies echt onbegrijpelijk.

  • Niki Vervaeke
    2019-01-13 22:43

    Een mix tussen roman, wetenschap, geschiedenis en ethiek en dat van een zeer hoog niveau.We maken kennis met Felix, hij kijkt, naar aanleiding van een specifieke gebeurtenis, terug op zijn leven, zijn keuzes, zijn manier van zijn en worden en de implicaties voor zijn leven vandaag. Daarnaast het verhaal van Helena en van Lois en het verhaal van Ivanov wat ik uitermate boeiend vond. De setting is meer dan goed gekozen en de these die er geopperd wordt over het onstaan van HIV is echt fascinerend.De personages worden goed uitgewerkt, je ziet Felix zo voor je, de filosofische bespiegelingen zijn eenvoudig geformuleerd maar tegelijk fenomenaal qua inhoud en betekenis. Een mens zou zichzelf al eens in vraag stellen na het lezen van dit boek.http://www.nrc.nl/handelsblad/2016/01...

  • Lalagè
    2019-01-19 20:58

    Naast het vertellen van het verhaal duidt Hanna Bervoets menselijk gedrag; ze legt uit waarom we doen zoals we doen. Ethische overwegingen komen daarbij ook om de hoek kijken. Misschien houd ik daarom wel zo van haar boeken.https://lalageleest.wordpress.com/201...

  • Benny
    2019-01-15 17:39

    De titel van Bervoets’ roman verwijst naar de Sovjetwetenschapper die in de jaren twintig van vorige eeuw poogde apen met mensen te kruisen. Zijn experimenten faalden, gelukkig. Maar dat betekent niet dat er geen geruchten de ronde doen en uiteraard vind je er op YouTube een mooie broodje-aap-documentaire over.Hanna Bervoets geeft een eigen twist aan deze materie door ze te koppelen aan het ontstaan van aids. Maar dat is slechts decor. In de eerste plaats is dit een coming of age-verhaal, waarin een jonge homoseksueel naar New York trekt om journalistiek te gaan studeren, maar uiteindelijk vooral geconfronteerd wordt met zijn eigen zoektocht naar identiteit, intimiteit en integriteit. Daarbij peilt Bervoets (voorzichtig) naar de grenzen van ethiek en menselijkheid.Het bizarre verhaal dat dit oplevert is prima voer voor discussies in leesclubs, maar weinig geloofwaardig. Bovendien verdient de hoofdpersoon Felix wegens buitenmatig geaarzel een flinke schop onder zijn kont. Ook de onderkoelde verteltrant komt bevreemdend over, zeker omdat Felix zijn herinneringen als parasieten in zijn lichaam ervaart, als een beest dat zich, zodra het tanden heeft, een weg naar buiten wil vreten (zie p.13). Vooral het einde, wanneer de aap eindelijk uit de mouw komt, is akelig afstandelijk. Misschien is zoeken naar wie we zijn voor sommigen inderdaad niet veel meer dan een zoektocht naar de passende pose, voor mij mag het toch iets meer zijn. Of benevelt mijn identiteit mijn oordeel? (Ik ben man, blank en hetero, waarvoor excuses.)

  • Stefanie Schulte
    2019-01-12 16:39

    Schrijven zoals schrijven wat mij betreft is bedoeld: een fascinerend verhaal vertellen, intelligent schrijven zonder dat te willen uitdragen en dan ook nog aan het denken zetten aan de hand van een subtiele spiegel. Hanna Bervoets kan dat en doet dat met Ivanov, het verhaal over de Russische wetenschapper die in de jaren twintig een aap met een mens probeerde te kruisen, maar vooral het verhaal over de Nederlandse homoseksuele student Felix die in 1994 in New York gaat studeren en als journalist betrkoken raakt bij een geheim experiment… Waar liggen de normen? Wat is de invloed van cultuur daarop? “Dingen zijn altijd al begonnen wanneer ze beginnen. “

  • Jurgen
    2019-01-02 20:44

    Het is 30 augustus 1994, bijna drie jaar geleden overleed Freddy Mercury, en Felix van der Elsken komt aan op JFK Airport, New York. Het hiv-virus en de aidsepidemie op haar hoogtepunt slaan om zich heen. En zeker één onderzoeker zoekt naar de (oor)sprong van het virus van aap naar mens: Helena Frank. Felix komt middenin de schorsing van Helena aan de NYU en komt tussen het pact dat haar assistente en Felix' medestudente Lois en Helena hebben gesloten. En grote vragen zullen worden opgeroepen: zijn er ethische grenzen aan wetenschappelijk onderzoek? Is er een moraal?  En hoe ver mag een onderzoeker gaan om haar fascinatie te bevredigen? Om genezing te zoeken?In januari nog won Hanna Bervoets twee literaire prijzen op twee dagen: de Frans Kellendonkprijs voor haar oeuvre, en de BNG Literatuurprijs voor haar laatste roman 'Ivanov'. De Frans Kellendonkprijs is een prijs voor een oeuvre dat "getuigt van een onafhankelijke en originele kijk of een oeuvre dat maatschappelijke of existentiële problematiek behandeld." Met haar laatsten, 'Efter' en 'Ivanov', in gedachten, lijkt me deze prijs volledig terecht. Hanna Bervoets vraagt zich iets af, en weet daar in haar verhaal een antwoord op te geven, maar altijd zonder oordeel want Bervoets kijkt alleen: wat als verliefdheid een psychische stoornis zou zijn? Wat als een mad scientist apen en mensen gaat kruisen?Over dat laatste verhaalt ze in 'Ivanov': de genetische experimenten die Ilya Ivanov op mensen en apen deed, zijn doel: een aap met een mens kruisen door chimpansees te insemineren met mensensperma, en later zelfs meisjes te insemineren met chimpanseesperma. Met de ethische blik van nu onvoorstelbaar, maar destijds een door de Russische staat gesteunde zoektocht naar de oorsprong van de mens, naar het bewijs voor Darwins theorie zelfs. Bervoets is erdoor gefascineerd, en met haar verbazing drijft ze de lezer het verhaal door, want 70 jaar later blijken de experimenten erg actueel als het hiv-virus rondwaart. En daar komen Helena, Lois en Felix het verhaal binnen en gaat Felix' verhaal beginnen.Het wordt allemaal wat Droste als Felix in het heden gaat terugkijken naar zijn Amerikaanse tijd in '94, en in die tijd in New York ook al terugkijkt op de gehele periode tot dan toe. Een herinnering van een herinnering, ultiem gekleurd en verkleurd en dit maakt dat we nooit helemaal zeker zullen weten wat er gebeurde, noch in de jaren twintig noch in de jaren negentig.Tot slot nog een voorbeeld van de prachtige metaforen die Hanna Bervoets al in de eerste bladzijden rondstrooit:"Zo dragen we onze geheimen mee als een zak glimmende edelstenen. Het is een onopvallende zak, die we bewaren op een onopvallende plek. Tot er per ongeluk iemand over struikelt, de zak opent, nog net iets ziet blinken voor we zijn hand wegduwen – nee, dit mag jij niet weten. Maar wanneer de fonkeling eenmaal ontsnapt is, wordt de verleiding groot; willen we pochen met wat we bij ons dragen en zullen we de zak alsnog opentrekken."Want, ja, hier kan ik écht van genieten.Een exemplaar van dit boek werd beschikbaar gesteld door Uitgeverij Atlas Contact.Deze bespreking verscheen ook op mijn blog: jmctimmermans.wordpress.com.

  • Martijn Nicolaas
    2019-01-12 18:56

    Zeker een intrigerend boek met een intrigerend onderwerp. Soepel geschreven ook, al hou ik niet zo van de uitgewerkte metaforen/vergelijkingen van Bervoets. Toch heb ik het gevoel iets te missen, dat er meer in had gezeten. Herinnert me aan 'De engelenmaker' van Stefan Brijs, maar ik heb het idee dat hij een stap verder gaat.

  • Sofie
    2018-12-24 18:43

    'Ivanov' verdient aanvankelijk vier sterren omdat het ijzersterk opent en het achtergrondverhaal van de Rus zelf me erg fascineert. De roman verliest dan wat van zijn pluimen omdat de hoofdrolspeler Felix in zijn 'coming of age', noch de andere bijrollen, écht beroeren of boeien. Ze zijn koel, vlak en weinig geloofwaardig. Het verhaal kabbelt dan jammer genoeg verder, en gaat wat alle kanten op met hier en daar een gekke wending. Sterk idee, nog geen ideale uitvoering. Hier zat meer in.

  • Jan
    2018-12-23 16:58

    Mwaah. Bervoets, veel gelezen, veel geprezen. Van mij hoeft het niet zo deze roman die je confronteert met experimenten in (een echt) verleden en (een fictief) heden om chimpansees te kruisen met mensen.

  • Werner Leys
    2018-12-29 19:55

    "Net als religie is moraal zand in de wielen van de vooruitgang, ethiek het tegengestelde van progressie"... Een boek om over na te denken!

  • Janeri
    2019-01-13 15:40

    great storyline and interesting way of dealing with the ethics around life altering research. Sometimes a bit more depth would have been nice, especially about the motives of Helena

  • Wouter Hk
    2019-01-08 21:43

    Je zal maar de vrouw geweest zijn die op chimpanseezaad getrakteerd werdWanneer Hanna Bervoets een nieuw boek uitbrengt, weten we ondertussen min of meer wat we mogen verwachten. Een doordachte rollercoaster van door elkaar verstrengelde verhaallijnen, waarin je als lezer verankerd wordt. In haar nieuwste roman ‘Ivanov’ spreekt Bervoets je als lezer aan vanuit een immer moralistische en confronterende analogie die tegelijk doet denken aan Frankenstein en Pavlov.Twee verhalen hebben op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken. Felix van der Elsken gaat als Nederlander journalistiek studeren in New York. Wanneer hij daar Helena Frank ontmoet, verandert zijn leven in een wervelwind.Daar tegenover staat het verhaal van de Russische wetenschapper Ilya Ivanov. Bervoets maakt voor dit tweede verhaal gebruik van waargebeurde elementen om de rest van de kleurplaat zelf in te kleuren. Ivanov is in de 20ste eeuw de pionier op vlak van kunstmatige inseminatie. Deze periode van de wetenschap spreekt tot de verbeelding met verhalen van absurde wetenschappelijke experimenten. Denk aan de bekende Standford-gevangenis of de nazidokters die knutselden met Joodse ‘vrijwilligers’. Ivanov kreeg de ingeving om een ultiem hybride soort-wezen te ontwikkelen door bijvoorbeeld de mens met een aap te kruisen. Kleine spoiler, enkel de zezel - kruising tussen ezel en zebra - is zowat de enige geslaagde realisatie van Ivanov.Op dat specifieke moment, wanneer je als lezer denkt dat deze experimenten dateren uit een ander tijdperk, net dan ontmoeten de twee verhaallijnen elkaar. Het lezen van dit boek zou idealiter de synthese moeten zijn van deze twee verhaallijnen. Enerzijds is het als hedendaags mens al te gemakkelijk om ethische uitspraken te doen over praktijken uit het verleden. Tegelijkertijd verliezen wij de focus op onze cultuur en maatschappij. De afstand die we tot het verleden hebben, is toch zo moeilijk toe te passen op de dag van vandaag. Bervoets doet haar lezers stilstaan en nadenken.Nu moeten we wel concluderen dat Bervoets geen moraalridder is die neerkijkt op al wat hedendaags is. Nee, deze roman blijft een vermakelijke literaire rit, waaraan Bervoets extra dimensies weet te geven.Wouter Etienne© Cutting Edge - 24 april 2016

  • Charlie
    2019-01-15 19:57

    Geweldige en intrigerende roman over een Nederlandse student die verwikkelt raakt in een bizar wetenschappelijk onderzoek. Felix gaat voor één jaar naar New York om te studeren en komt via zijn klasgenoot Lois in contact met de geschorste professor en wetenschapper, Helena Frank. Voor een journalistieke opdracht besluit Felix een stuk te schrijven over de schorsing van Professor Frank maar hij raakt al snel verzeilt in een gecompliceerd en misschien wel onverantwoord onderzoek. Bervoets weet als geen ander hoe ze personages op kan bouwen en doet dat in dit geval vlekkeloos met Felix en Helena. De ervaringen van Felix als Nederlandse student in het buitenland zijn ontzettend realistisch en meeslepend door zijn herkenbare doen en laten. De omschrijvingen van New York en het gebruik van Engelse termen hier en daar is absoluut spot-on. Ik ben ervan overtuigd dat menig reiziger zich kan vinden in de ups en downs van in het buitenland zijn zoals in de volgende passage wordt beschreven: "En ja, ik loop hier dan wel in m'n eentje door de regen, maar was regen niet een kattebelletje van de goden? - weet een mens niet dat hij lééft wanneer hij het water langs zijn slapen voelt stromen? Wat ertoe deed was dat ik in freakin' New York door de regen liep, en niet in Spangen of Hoogvliet." Ook Helena, de een tikkeltje geobsedeerde Amerikaanse wetenschapster, wordt met veel overtuiging neergezet als een antihero die eigenlijk toch best wel leuk en admirabel is. Er wordt subtiel gewisseld tussen de verhaallijn in New York en het dagboek over Ilya Ivanov, de Russische wetenschapper die zijn leven toewijdde aan het creëren van een half mens, half aap. Bervoets neemt je als lezer mee op een bijna buitenaards avontuur en zet daarnaast de lezer aan het denken door verschillende ethische vraagstukken voor te leggen. Een meeslepend verhaal dat door de innerlijke monologen van Felix naar een ander niveau wordt gelift. De emoties die bij zijn conversaties komen kijken en het innerlijke duel over wat we wel en niet kunnen, mogen en willen zeggen is grappig, ontroerend en ontzettend menselijk.

  • Huso
    2019-01-11 22:36

    In deze knap geschreven roman heeft Hanna Bervoets meerdere lagen gecreëerd. Het boek beschrijft eigenlijk het verhaal van de hoofdpersoon Felix, die in 1994 in New York een aantal vakken journalistiek gaat volgen, maar er het boek gaat al snel behoorlijk de diepte in, zonder de lezers af te schrikken. “Ivanov” gaat over ziekte, wetenschap, biologie, homoseksualiteit en Bervoets gaat stevige filosofische (ethische) vragen niet uit de weg. Sterker nog: ze zoekt ze bewust op. Dat maakt dit boek zo’n onweerstaanbare roman. Dit is geen verhaaltje dat je even leest en vervolgens weglegt. Dit boek laat je nadenken over behoorlijk zware (filosofische) onderwerpen. Toch is het geen moeilijk boek om te lezen. De vertelstijl van Bervoets is lichtvoetig en het verhaal is, ondanks meerdere verhaallijnen in diverse decennia, erg leesbaar. Hanna Bervoets heeft met “Ivanov” een ijzersterke roman geschreven, die waarschijnlijk hoog zal scoren in de de Top-10-lijstjes van beste boeken van 2016. Dit was mijn eerste kennismaking met het werk van Hanna Bervoets, maar ze heeft er in mij in ieder geval weer een fan bij.

  • Doornroosje
    2018-12-29 20:45

    Het gaat ver om in januari te zeggen dat een zojuist gelezen boek behoort tot een van de beste van het jaar, maar ongetwijfeld blijft dit boek staan in mijn favoriete lijstje van 2016. Dit boek is een voorbeeld waarom ik zo graag lees. Hanna Bervoets roept in het begin van haar roman behoorlijk wat vragen op. Langzaam maar zeker begrijp je steeds beter waar het over gaat en tot het einde toe worden steeds meer vragen beantwoord. Als lezer bleef ik mezelf steeds afvragen of ik nu echt snapte hoe het precies zat. Het thema van het boek vond ik verrassend en interessant en was totaal nieuw voor me, en dan blijkt Ilja Ivanov echt te hebben gestaan, waardoor het boek opeens veel realistischer werd en het ethische vragen bij me bleef oproepen. Het boek hield me bezig. Daarbij hanteert Bervoets een zeer prettige schrijfstijl waarbij ze een talent heeft voor het spelen met taal. Voorbeelden hiervan zijn ‘koetsiers in hun sierkoetsen’ (blz 167), ‘ mijn weerzin tegen een weerzien’ (blz 235) en de beschrijving van de bedbugs (blz 187). Ik houd daarvan, zo lees ik het allerliefst. Ik vind dit boek een absolute aanrader!

  • Evelien
    2019-01-16 20:31

    GEWELDIG! Hanna Bervoets schuurt zo lekker tegen en over het randje van de ethiek. Altijd weet ze een bizarre theorie of waargebeurde situatie te combineren met een heerlijk verhaal over gewone mensen.

  • Muriël Van Der Wal
    2019-01-03 16:39

    Dit boek is beter dan 10 avonden stappen, maar met dezelfde vibe, snelheid, absurdistisch, zuigkracht :) en bijna dezelfde ingrediënten. BTW dit was een consumentenverslag ipv een referentie.

  • Sanne
    2019-01-18 18:32

    Aanrader voor Nederlandse literatuur lijst!

  • Isabel
    2019-01-03 18:47

    3,5Bij heel wat stukken het gevoel dat er wat meer kon uitgehaald worden. Maar wel graag gelezen! Misschien nog eens een boek van Bervoets overwegen te lezen.

  • Marissa Driesprong
    2018-12-24 14:56

    Mijn eerste boek van Hanna Bervoets, gelezen op vakantie. Ik kan kort zijn: een aanrader! Twee dingen vond ik het opvallendst aan het boek: het perspectief en de snelheid waarmee je het leest, terwijl de opbouw zich daar eigenlijk niet voor leent. Wat betreft het perspectief: dit ligt bij hoofdpersoon Felix die 'achteraf' het verhaal vertelt, waarbij het verhaal uiteindelijk het heden bereikt. Dit zie je natuurlijk veel vaker, maar Bervoets voert de Felix uit het heden af en toe op in het verleden, door zinnetjes als 'Ik weet niet meer precies hoe we precies afscheid namen, maar wel hoe ik me voelde toen ik weer op straat stond. Beetgenomen, denkt u misschien? Welnee, ik was euforisch.' (blz. 94). Daardoor lijkt het alsof Felix het verhaal vertelt vanaf een podiumpje in een klein, donker theater voor een publiek van een man of vijftien. Waar je er dus als lezer één van bent. Knap gedaan!Verder zijn er wisselingen in tijd en locaties, je switcht zo nu en dan van de jaren 20 naar de jaren 90. Meestal zorgt dat er bij mij voor dat ik was langzamer en nauwkeuriger ga lezen. Bij dit boek echter niet: mijn ogen vlogen over de pagina's en ik sloeg soms halve zinnen over omdat ik zo graag wilde weten hoe het verder ging. Tot slot gaat het boek over een heel boeiend onderwerp, een werkelijkheid waar een fictieverhaal van gemaakt is dat echt had kúnnen plaatsvinden, het blijft mijn favoriete genre!

  • Elco Van staveren
    2018-12-27 21:49

    Dit was het eerste boek van Hanna Bervoets wat ik las. Ik kende haar vooral als actrice, met dit boek heeft ze me verrast. Mooie schrijfstijl met filosofische en psychologische elementen waar ik nog best een tijd over bleef nadenken. De uitleg van Helena over ‘de stippellijntjes’ als grens tussen mens en dier blijft me bij. “Want ik vraag me af over welke grens je het dan hebt; het klinkt als een stippellijn waarvan niemand meer weet wie hem heeft gezet. Ik bedoel, er zijn talloze manieren om onze omgeving in te delen. Bestaat onze wereld uit mensen aan de ene kant, en dieren aan de andere kant? Of bestaat ze uit zoogdieren en niet-zoogdieren? Primaten en niet-primaten? Vraag het een kind en het zal zeggen: landdieren, vogels en vissen. [...] Het is de grens die bepaalt in welk vlak we staan. En met wie.”Ik vind het mooi hoe Bervoets waar gebeurde feiten als uitgangspunt en inspiratie voor haar deels ficitieve verhaal gebruikt. Hoe ze verhalen vervlecht en de hoofdpersoon Felix laat terugkijken op de jonge versie van zichzelf. En zich daarbij afvraagt of we nog wel kunnen weten wie we vroeger waren. Mooie overpijnzingen. En het leest nog lekker weg ook!

  • Hans Mülller
    2018-12-21 22:34

    Goed boek, mooie mix van literatuur, wetenschap en ethiek.Het verhaal over ivanov, zijn poging om mensen en apen te kruisen in de vroege 20e eeuw, was interessant.Stijl van Bervoets bevalt me zeer. Moet meer van haar lezen.

  • Elsa
    2019-01-16 22:55

    Goed geschreven, mooi taalgebruik. Intrigerende losse eindjes. Beklemmende persoonlijkheden. Zeker een aanrader!

  • Gabrielle
    2018-12-23 16:49

    Onsamenhangend geheel geworden.

  • Kaj Peters
    2018-12-31 19:49

    Cultuur en wetenschap: een morele liefdesgeschiedenisHoofdpersoon Felix is een man van middelbare leeftijd die met schaamte, spijt en wrok terugkijkt op een studententijd in de Verenigde Staten, toen hij als ontluikende homoseksuele man betrokken raakte in een 'ménage à trois' met zijn lesbische medestudente Lois en ontslagen universiteitsdocente Helena Frank. Het was midden jaren negentig. De AIDS-epidemie was op het hoogtepunt terwijl homo-emancipatie een vlucht nam richting meer acceptatie voor niet-conventionele relatievorming. Op universiteiten werden de geesten van jonge studenten klaargestoomd met theorieën over ras, gender, seksualiteit en identiteit. Afro-Amerikaanse helden als de sporter O.J. Simpson en de komiek Bill Cosby domineerden de headlines van kranten om wat zij wisten te bereiken ondanks, of dankzij, hun huidskleur. Bewustwording over en emancipatie van vroeger gemarginaliseerde groepen; vanuit een nieuw ontstane gevestigde orde die een kritische blik wierp op de heteroseksuele blanke man als de norm der dingen.Naast de melancholische, de nostalgische en de verbitterde mijmeringen van Felix wordt een ander verhaal verteld, dat van de de Russische wetenschapper Ilja Ivanov (1870-1932). Hij hield zich bezig met moreel discutabele experimenten om mensen en dieren met elkaar te kruisen. Inseminatie van menselijk zaad in de schoot van mensapen, of, nog erger, het bezwangeren van Afrikaanse vrouwen door ze onvrijwillig in te spuiten met het zaad van primaten. Deels ingegeven door het Marxistische ideaal dat de evolutietheorie voor eens en voor altijd bewezen moet worden, en dat de verstikkende religieuze moraal geen rol meer mag hebben in de moderne tijd. Deels ook ingebed in een heersende opvatting over de rassentheorie: niet-Westerse volkeren zouden dichterbij de natuur staan dan ‘de verlichtte blanken’.De persoonlijk gekleurde herinneringen van Felix aan ‘de politiek correcte’ jaren negentig smelten samen met de absurde lijkende moraal waarmee Ivanov zijn experimenten goed kon praten. Het personage ‘Helena Frank’ verbindt de wetenschap van eind 19e eeuw met het geschetste wetenschappelijke klimaat in de jaren negentig. Zij is een moderne variant van de iconische dokter van Frankenstein: een hoogopgeleide vrouw, met de nobele intentie om haar hybride kruisingen tussen mensen en dieren in te zetten ten behoeve van het aidsonderzoek. Net zoals Ivanov is zij een product van haar tijd, maar haar beweegredenen worden gekleurd door andere ideologieën, geloofsovertuigingen en wetenschappelijke doelen om na te streven.Bervoets wordt terecht geprezen om haar ambitieuze en gelaagde spiegelpaleis. Zij laat wetenschapsethiek over het creëren van hybride levensvormen heel natuurlijk overlopen in de identiteitsvraagstukken van een ik-verteller. Ivanov (2016) is daarmee zelf een hybride van historische roman, science fiction, coming of age, gay literature én een rijke ideeënroman over de invloed van cultuur op de heersende wetenschappelijke moraal. Al die smaken en tonen maken het nog steeds tot een leesbaar werk dat tot de verbeelding spreekt om de prikkelende thema’s die het aansnijdt.Het werk roept pittige en dappere vraagstukken op die prima passen in een maatschappelijk klimaat waarin met enige scepsis (terug-) gekeken wordt naar pogingen om diversiteit af te dwingen. Is politiek correct denken bijvoorbeeld een vorm van zelflegitimatie in plaats van dat het bevrijdend werkt voor de betreffende minderheidsgroepen? Wat vermag de wetenschap met haar vooruitgangsstreven als het rekening moet houden met (ogenschijnlijk) irrelevante obstructies die vanuit de maatschappij opgeworpen worden? Kan moraal ooit losgekoppeld worden van de wereld waarin het ontstaat en vorm wordt gegeven, en is het morele daarmee niet ‘de facto’ een beperkende factor in het verbeelden van de consequenties die wetenschappelijke vindingen gaan hebben in de echte wereld? Moet je beteugelen wat je nog niet kunt kennen? En wat dan als wetenschappelijke progressie voortkomt uit de ongebreidelde lust tot experimenteren tegen elke prijs?Toch vind ik dat de analytische kant van haar schrijven sterker is uitgewerkt dan de emotionele kant ervan. Tegenover elke vlijmscherpe vondst- en die zijn er, in overvloed- staan legio passages rond flauwe personages wiens symbolische liefdesperikelen eerder een statisch vehikel zijn om de vele ideeën aan op te hangen dan dat ze emotioneel gerijpt voelen. Te veel dramatisch potentieel blijft slapjes en oppervlakkig, terwijl het zelden een onderhuidse spanning oproept. Het geeft een afstandelijk plezier om de aardige vondsten eruit te vissen, maar wat de karakters voelen of doen blijft van minder belang dan de posities die zij innemen. Het is iets wat me vaker tegenstaat bij deze lichting (jonge) Nederlandse auteurs: de noodzaak om hip, trendgevoelig en ‘clever’ te blijven. Het maakt van gekunstelde spielerei in het narratief een doel op zich. Literatuur wordt een afstandelijke optelsom van verschillende onderdelen, maar het mist doorwrochte personages die het hart vormen van zoveel vroegere wereldklassiekers. Of word ik nu zelf een oude zuurpruim?

  • MiekeWin
    2019-01-09 15:30

    Goed boek. Geen topper. Ik hou wel van Hanna Bervoets. Ze schrijft fijn.

  • Sanne
    2019-01-11 17:57

    Prachtig boek over de grens tussen wetenschap en ethiek. Wat is verantwoord in de naam van de wetenschap? Mooi ook hoe persoonlijke keuzes als homoseksualiteit en jezelf anders voordoen dan je bent hierin terugkomen.

  • Michel
    2019-01-10 17:34

    Felix gaat in gedachten 20 jaar terug in de tijd, naar de periode dat hij als student in New York zat; op zoek naar zichzelf. Hij vertelt over de bizarre maar waargebeurde geschiedenis van Ilya Ivanov, een Russische wetenschapper die mensen met apen probeerde te kruisen. Via medestudente Lois raakt Felix betrokken bij het onderzoek van Helena.Ivanov is een knap geschreven boek dat aanstootgevend is, soms walgelijk, maar bovenal intrigerend.... alsof een vrouw niet in staat zou zijn iets rauws te maken, iets goors, iets aanstootgevends. (p 77)Maar het is niet aanstootgevend om aanstootgevend te zijn. Het verhaal roep interressante vragen op. Wat zijn de grenzen van goed en kwaad? Wie zijn wij? Bervoets strooit gul met puntige aforismen.En alleen wie zichzelf serieus neemt kan zichzelf serieus in zijn eigen ogen voor de gek zetten; zich schamen voor de dingen die hij gedaan of gemaakt heeft (p 24)Bervoets hoeft zich nergens voor te schamen.

  • Hedwig
    2018-12-26 16:48

    Indrukwekkend. Het dreigt elk moment te ontsporen, en met zo'n extreem uitgangspunt vraag je je af hoe het nog netjes kan eindigen. Maar dat doet het wel.Enige waar ik me een beetje aan stoorde was het terugkijkende frame, door de eindeloze overpeinzingen in de trant van "dacht ik dat toen echt?" en het moedwillig achterhouden van informatie. Maar ik snap op zich waarom.

  • Nike
    2018-12-25 14:55

    Beetje luguber: apen insemineren met menselijk zaad of, erger nog, vrouwen insemineren met apenzaad om een soort hybride tussen mens en aap te creëren. Het doet een beetje denken aan de Engelenmaker van Stefan Brijs; heerlijk vleien met de grenzen van de ethiek. Ik kan dat wel smaken, dat soort geschifte verhalen.